Yazar: Mustafa Pala

Fellini’nin Eleştirel Düşselliği

8 ½: KARNAVALDAN SİNEMAYA BİR METAFİLM

20. yüzyılın etkili ve yaratıcı yönetmenlerinden Federico Fellini, İtalyan sinemasının önemli temsilcilerinden biri. Vizyonu ve tarzı İtalyan sinemasıyla sınırlı kalmayıp diğer ülke sinemalarından yönetmenleri de etkiledi. 104. yaş gününde Fellini’yi ve onun insanları akıllısı delisiyle, zengini fakiriyle, yaşlısı genciyle eşitleyen karnaval sinemasını 8 ½ metafilmiyle selamlıyoruz.

Okumaya devam et “Fellini’nin Eleştirel Düşselliği”

Olmak ve Sahip Olmak

Toplumu düzeltmeye dilden başlayacağını söyleyen Konfüçyüs’ün, ‘neden-sonuç’ ilişkisini ters kurduğu anlaşılıyor; zira tarihsel akışta ‘neden’ toplum, ‘sonuç’ dil gibi görünüyor. Bir de “olmak” ile “sahip olmak” eylemleri arasında, büyük uyum toplumu ile sınıflı toplum arasındaki kadar fark olduğu…

Okumaya devam et “Olmak ve Sahip Olmak”

Birey mi Toplum mu?

HAYATIN KAYNAĞI/THE FOUNTAINHEAD

Birey, cam fanus içinde sosyalleşip kültürlenmiyor; bir toplumun içine doğuyor ve o toplumun her türlü kültürel varlığından etkileniyor; yarattığı etkiyle de toplumu değişime uğratıyor. Toplum, gelişme yönünde ilerletici rol üstlenen bireye ne kadar muhtaçsa; birey de sosyal, kültürel, sanatsal gıdayı alabilecek bir topluma o kadar mecburdur; Ayn Rand hariç değil!

Okumaya devam et “Birey mi Toplum mu?”

Zaman Üzerine Dağınık Düşünceler

Güneş enerjisinin canlılığı sağlayarak evrene düzen katması misali, toplumda da entropi, ancak örgütlü halk enerjisiyle azalır ve düzen sağlanır. Entropisi artan Cumhuriyet’e yaşam nefesi verecek olan bu enerjidir. O enerji bazen de oynanmamış bir maçta Cumhuriyet karşıtlığına atılan bir goldür!

Okumaya devam et “Zaman Üzerine Dağınık Düşünceler”

Cumhuriyet için vuruldular!

ALİYE’DEN KUBİLAY’A

Öğretmen Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay, 23 Aralık 1930’da Cumhuriyet karşıtı gericler tarafınfandan öldürüldü; tıpkı Halide Edip’in Vurun Kahpeye adlı romanının Öğretmen Aliye’si gibi. Her iki ölüm de Cumhuriyet içindi ve gerçek kadar kurgu, kurgu kadar gerçekti!

Okumaya devam et “Cumhuriyet için vuruldular!”

Kapitalizmin Sanat Eğitimi

WHIPLASH/KIRBAÇ

Oysa eskilerin dediği gibi: “Mükemmel tekâmüle aykırıdır!” İşte oldu, dediğiniz yerde ilerlemeniz donar kalır. Daha önemlisi eğitimin kendisi bir tekâmüldür. Fletcher’in anladığı “başarı” kavramının içini ise sosyoloji ve psikolojinin bilimsel verileri değil, kapitalist kültürün yarattığı “insan insanın kurdudur” yaklaşımı doldurmuştur.

Okumaya devam et “Kapitalizmin Sanat Eğitimi”

Film Noir Aynasında Hollywood

MULHOLLAND DRIVE/MULHOLLAND ÇIKMAZI

Amerikan rüyasının paramparça olduğu yerde, bu idealizme Hollywood içinden sert bir eleştiri getiren David Lynch’in Mulholland Çıkmazı’nın mecazları, bugün Amerikan kültürünün çürümekte olan fenomenleri olarak gözümüzün önünde sapır sapır dökülüyor!

Okumaya devam et “Film Noir Aynasında Hollywood”

PISA’nın Öteki Yüzü

2022 PISA “sonuç”larına göre Türkiye’de sosyoekonomik bakımdan avantajlı ve dezavantajlı ailelerin çocukları arasındaki puan farkı; matematik alanında 82, fen okuryazarlığında 74 ve okuma becerileri alanında 69’dur. İşte değişmesi gereken “neden” budur ve bu “neden”, ancak kamucu eğitimle çözülebilecek bir sistem sorunudur

Okumaya devam et “PISA’nın Öteki Yüzü”

Anlatım Olanağı Olarak Metafor

Zebrayı bilenler için “boyalı eşek” bir analoji (benzetme), hiç zebra görmemiş Gazzeli çocuklar için bir gerçekliktir. Aydınlanmış, duyarlı ve insanlık adına sorumluluk sahibi biri ise, bu “boyalı eşek”te İsrail’in Filistin’i işgali karşısında Gazzelinin yokluklar ve yoksunluklar içinde direnişini görecektir, yani metaforun yarattığı derin anlamı!

Okumaya devam et “Anlatım Olanağı Olarak Metafor”

Öğretmen, Eğitim, Etik

UCITELKA/ÖĞRETMEN

Kapitalizmin çıkarcı, bireyci, ayrımcı, “Bad Teacher”lerinin karşısında, Sovyet devriminin “Öğretmen Duyşen”lerinden; Cumhuriyet’in bağımsızlıkçı, halkçı, aydınlıkçı eğitim önderlerinden ve Köy Enstitüleri’nin fedakâr, aydın, sanatçı öğretmenlerinden ne kaldı geriye? 24 Kasım Öğretmenler Günü’nde tüm öğretmenlerimiz, “Ucitelka” vesilesiyle toplumsal konumları, mesleklerinin etik değerleri üzerinde bir kere daha düşünmeli.

Okumaya devam et “Öğretmen, Eğitim, Etik”